Graven Molukse militairen krijgen zichtbaar eerbetoon

Capelle - Op drie begraafplaatsen in Capelle aan den IJssel en Rotterdam worden op zaterdag 6 juni speciale herdenkingsinsignes geplaatst op de graven van Molukse KNIL‑militairen en Marinemannen. De plaatsing vormt de eerste zichtbare uitvoering van het gemeentelijk besluit uit 2025, waarin de gemeenteraad zich positief uitsprak over het toekennen van een bijzondere grafstatus aan deze graven.

Met deze status neemt de gemeente Capelle de kosten van de grafrechten en het onderhoud voor onbepaalde tijd over, als erkenning voor de historische betekenis van de eerste generatie Molukkers die na 1951 in Nederland terechtkwam.

‘Klein gebaar van grote betekenis’

In totaal gaat het om 114 graven op de begraafplaatsen Capelle‑West (10), Oud‑Kralingen (48) en Schollevaar (56). De gemeenteraad noemde de bijzondere grafstatus destijds een ‘klein gebaar van grote betekenis’, omdat veel van deze militairen en hun gezinnen na aankomst in Nederland nooit de erkenning ontvingen die zij verdienden.

Wethouder Sjoerd Geissler: “Met deze herdenking en de plaatsing van de insignes maken we een belangrijk deel van de geschiedenis van Capelle zichtbaar. Daarmee spreken we als gemeente respect en blijvende erkenning uit aan de eerste generatie Molukkers, hun loyaliteit en hun betekenis voor onze stad.”

Comité Molukse Grafrechten Capelle leidt uitvoering

Het Comité Molukse Grafrechten Capelle voert de plaatsing van de insignes uit.

Het comité bestaat uit vertegenwoordigers en vrijwilligers uit de Molukse gemeenschap en zoekt hierbij actief de samenwerking op met families, de Molukse wijkraad en de gemeente om de graven te documenteren, te beschermen en zichtbaar te maken voor toekomstige generaties.

Voorzitter Roy Thenu benadrukte eerder dat de eerste generatie Molukkers ‘de gemeenschap heeft opgebouwd’ en dat dit eerbetoon noodzakelijk is, omdat zij ‘eigenlijk nooit erkenning hebben gekregen’. Het comité ziet de insignes als een zichtbaar en waardig gebaar, zowel richting de gemeenschap als richting toekomstige generaties.

Monument en informatieborden

De plaatsing van de insignes maakt deel uit van een groter traject om de Molukse geschiedenis in Capelle blijvend zichtbaar te maken.

In de Molukse wijk wordt een monument gerealiseerd met 147 (familie)namen van de eerste generatie Molukkers die zich in Capelle vestigden. Door leveringsproblemen wordt het monument later dit jaar onthuld, maar het vormt een belangrijk onderdeel van hetzelfde gebaar van erkenning.

Daarnaast worden op de begraafplaatsen informatieborden geplaatst die de geschiedenis van de Molukse militairen en hun gezinnen duiden en context geven aan de insignes. Hiermee erkent de gemeente Capelle dat hun komst naar Nederland geen vrije keuze was, maar een gevolg van koloniale en politieke besluiten.

Tentoonstelling: verhalen van de eerste generatie

Vanwege het feit dat Molukkers dit jaar 75 jaar in Nederland zijn, organiseert de Molukse wijkraad Dewan Maluku Capelle van 1 tot en met 6 juni een foto-expositie. De tentoonstelling brengt in beeld hoe de Molukse gemeenschap in Nederland is gekomen en hoe zij zich hier heeft ontwikkeld.

De expositie toont de geschiedenis van de eerste generatie: vaders en opa’s die als KNIL‑militairen in 1951 op dienstbevel met hun gezinnen naar Nederland werden gehaald. Hoewel hun komst als tijdelijk was bedoeld, werd het verblijf permanent. Ook laat de tentoonstelling zien hoe opeenvolgende generaties hun plek vonden in de Nederlandse samenleving.

Bezoekers zijn welkom in ontmoetingscentrum Nunu Mahua, aan de Noorderbreedte 101, om deze geschiedenis van dichtbij te bekijken.

Eerbetoon aan loyaliteit en dienstbaarheid

De eerste generatie Molukkers in Capelle bestond grotendeels uit voormalige KNIL‑militairen en Marinemannen die in de jaren ’50 naar Nederland kwamen.

Velen van hen vestigden zich uiteindelijk in het barakkenkamp IJsseloord. Ondanks hun inzet voor Nederland en hun uitgesproken loyaliteit aan het koningshuis, bleef officiële erkenning lang uit.

Met de plaatsing van de insignes wordt deze geschiedenis nu zichtbaar, tastbaar en blijvend geëerd. Het is een langgekoesterde wens van de Molukse gemeenschap die hiermee werkelijkheid wordt.