Kleurrijk leven vol verhalen en historie
Huub Lakerveld
Capelle/Rotterdam - Cees van Yperen (90) heeft een leven geleid dat zich moeilijk laat samenvatten. Sleepbootdienst, koopvaardij, brandweer, kunsthandel — en nu al 25 jaar vrijwilliger bij de Historische Vereniging Capelle aan den IJssel. "Ik wist nooit wat ik wilde en ging van het een naar het ander," zegt hij zelf. Maar bij de HVC bleef hij`lang.
Het begon allemaal op zijn vijftiende, toen de Rotterdammer voor het eerst het water op ging. "Dat viel niet mee, want ze hadden geen medelijden met jonge jongens." Na de ambachtsschool was de sleepbootdienst zijn eerste baan, gevolgd door de koopvaardij. Vijf dagen varen, en dan weer thuis.
Loopbaan bij brandweer
Na de zeevaart volgde een garage, daarna de militaire dienst. Zijn vader adviseerde hem naar de marine te gaan: "Daar leer je nog eens wat." Van Yperen werd brandweerman — en bleef dat zijn hele diensttijd. Na zijn dienstplicht vroegen ze of hij wilde blijven, maar hij koos voor de beroepsbrandweer in Rotterdam, waar hij ook zijn vrouw leerde kennen. Het rooster - 24 uur aan, 24 uur af - was zwaar voor het gezin. "Mijn vrouw kon er - met een kindje erbij - niet aan wennen."
Kunsthandel
Na de brandweer volgde een omzwerving via een autosloperij in Terbregge, voordat hij via de kunsthandel van zijn vader zijn nieuwe richting vond. Hij werd zelfstandig ondernemer in lijsten, de schilderijhandel en glasgereedschappen, tot zijn pensioen op zijn 65e. Maar stilzitten was er niet bij.
Restauraties en beheer
Via de Bermweg, waar hij al jaren woonde, kwam hij bij het museum van het gemaal. Op een zaterdag werd hij aangesproken door iemand van het depot. "Wat kun je allemaal?" vroeg die. "Ik kom uit de kunst en ben lijstenmaker," antwoordde Van Yperen. "Kapotte lijsten en beeldjes, die heb ik allemaal zitten maken." Sindsdien deed hij van alles voor de HVC: restauraties, de inrichting van het gemaal als museum, het opstellen van tentoonstellingen en jarenlang het beheer van het Dief en Duifhuisje.
Verhalen destilleren
Hij dook ook diep in het Rotterdamse archief. Samen met andere vrijwilligers zocht hij naar bijzonderheden over Capelle. "Uittreksels maken van notariële aktes, dat heb ik lang gedaan. Trouwen, verkoop van huizen, onteigeningen. Daar kon je soms een verhaal uit distilleren." Die verhalen schreef hij uiteindelijk voor de nieuwsbrief van de vereniging.
Van Yperen hield zich bij de HVC bezig met verschillende bijzondere projecten: maquettes maken. Eén van scheepswerf Vuijk, één van een werf bij Kralingseveer — en één van de Prins Alexanderpolder uit 1868, die toont hoe drie gemalen de polder leegpompten.
Deceptie met bijzonder verhaal
Het verhaal van de werf bij Kralingseveer is bijzonder, vertelt Van Yperen. “Op die werf werd in 1823 de Atlas gebouwd — het grootste houten zeilschip ooit. Het schip zou naar Indonesië varen, maar bij de tewaterlating bleef het liggen. Meerdere sleepboten kregen het er niet af. Uiteindelijk werd het schip afgetimmerd bij de Boompjes, maar bewoners klaagden over de herrie. Het vertrok naar de overkant van de Maas, voer via het Voorns Kanaal naar Hellevoetsluis — waar het kanaal speciaal uitgebaggerd moest worden vanwege de diepgang — en overwinterde daar. De eerste proefvaart op zee werd een deceptie: het schip was te traag. Na jaren wachten werd de Atlas uiteindelijk in Vlissingen gesloopt. Jammer voor de bouwer en de werf. Voor iedereen een teleurstelling. Maar wij hebben als vereniging dat verhaal naar boven kunnen halen, dat was leuk."
Schuilkerk voor katholieken
De HVC huist nu aan de ‘s-Gravenweg, in de oudste boerderij van Capelle (1650). Cees van Yperen vertelt het verhaal van de voormalige schuilkerk in dit gebouw: “Katholieken werden rond de Reformatie vervolgd, maar kregen uiteindelijk een kerk gegund, buiten het dorp. Het mocht niet herkenbaar zijn als kerk: er mocht geen herrie en gezang te horen zijn, en het gebouw had een rieten dak.”
Cees van Yperen heeft een boek uitgebracht met 70 anekdotes over zijn geboortestad Rotterdam. Het boek - genaamd Memoires van een gepensioneerde Rotterdammer - is verkrijgbaar bij online boekwinkels.